Ferajna » Choroby » Depresja – diagnostyka i leczenie. Rola CBD i THC w terapii depresji

Depresja – diagnostyka i leczenie. Rola CBD i THC w terapii depresji

Depresja - diagnostyka i leczenie. Rola CBD i THC w terapii depresji.

Jeśli podejrzewasz u siebie depresję, masz myśli samobójcze  i szukasz pomocy, zgłoś się na jedną z darmowych infolinii, numery telefonów znajdziesz na stronie Forum Przeciwko Depresji.

Depresja w Polsce i na świecie

Według Światowej Organizacji Zdrowia, za 10 lat depresja będzie najczęściej występującą chorobą na świecie. Obecnie cierpi na nią 350 milionów ludzi, najczęściej występuje u osób w przedziale wiekowym 20-40 lat. Ponad 800 tysięcy osób dotkniętych depresją popełnia każdego roku samobójstwo.

Depresja diagnozowana jest 2 razy częściej u kobiet, niż u mężczyzn, przyczyną tego rozdźwięku są w równym stopniu normy społeczne związane z rolami płciowymi i przyzwoleniem na przyznanie się do “słabości” czy szukanie pomocy, co faktycznie częstsze występowanie depresji u kobiet. 

W Polsce w 2020 roku na depresję chorowało 1,5 miliona osób – prawie tyle, ile mieszka w Warszawie.

Depresja - kryteria diagnostyczne

Według kryteriów diagnostycznych DSM 5 (Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego), o depresji klinicznej możemy mówić, jeśli osoba wykazuje przynajmniej 5 z poniższych objawów. Aby depresja mogła zostać zdiagnozowana, konieczne jest występowanie przynajmniej jednego z dwóch pierwszych objawów:

  • obniżony nastrój,
  • spadek zainteresowań/odczuwania przyjemności,
  • zaburzenia snu,
  • zmiana masy ciała,
  • trudności z myśleniem i koncentracją,
  • niemożność dokonywania wyborów i podejmowania decyzji,
  • pobudzenie lub spowolnienie ruchowe,
  • brak energii,
  • uczucie ciągłego zmęczenia,
  • mocno zaniżone poczucie własnej wartości,
  • nadmierne/nieadekwatne poczucie winy,
  • myśli i próby samobójcze,
  • nawracające myśli o śmierci, niesprowadzające się do samego lęku przed śmiercią.

Podstawą do zaobserwowania depresji jest epizod depresyjny – zespół objawów utrzymujący się przez minimum 14 dni. Pod względem natężenia objawów, WHO dzieli epizody depresyjne na łagodne, umiarkowane i silne. Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 rozróżnia również epizod depresyjny (F-32) oraz depresję nawracającą (F-33), przy czym żadna z nich nie jest związana ze znaczną i dotkliwą stratą życiową, np. żałobę, bankructwo, chorobę.

Rolą psychiatry i psychologa klinicznego jest ocena natężenia objawów w kontekście dotychczasowego życia pacjenta lub pacjentki, biorąc pod uwagę kontekst kulturowy, przyjęte w rodzinie formy funkcjonowania, aktualną sytuację zdrowotną i życiową/rodzinną, osobowość pacjenta lub pacjentki. Każda osoba ma własny tryb życia i własną historię – to, co dla jednej jest izolacją społeczną i brakiem energii, dla innej będzie zwykłym funkcjonowaniem. Jeśli dołączymy do tego określoną, jednostkową sytuację zdrowotną i finansową, tym większą rolę w rozpoznawaniu objawów depresji będzie odgrywać kontekst.

Fundacja Pandora prowadzi darmowe grupy wsparcia, w których mogą szukać pomocy młode i dorosłe osoby w depresji lub podejrzewające u siebie depresję. Wszystkie informacje znajdziesz na stronie internetowej Fundacji.

Leczenie depresji

Połączenie farmakoterapii i psychoterapii jest standardowym sposobem “wyciągania” pacjentów i pacjentek z depresji. Ważnym i powszechnie podkreślanym przez lekarzy i terapeutów aspektem leczenia osób doświadczających depresji jest wybór odpowiedniego psychiatry oraz terapeuty. Różnimy się, mamy różne potrzeby, nie każda psycholożka lub psychiatra wzbudza nasze zaufanie.

Nie ma w tym nic niezwykłego, z psychoterapeutą pacjent/pacjentka buduje długotrwałą relację, psychiatrze często opowiada rzeczy, których się (niestety i niepotrzebnie) wstydzi. Zaufanie i sympatia do osób, z którymi pacjent/pacjentka wchodzi w proces leczenia są kluczowe i mają realny wpływ zaangażowanie pacjenta/pacjentki w terapię oraz efekty leczenia.

Farmakologiczne leczenie depresji – leki antydepresyjne

Na rynku dostępnych jest wiele leków mających działanie antydepresyjne, wciąż prowadzone są badania nad kolejnymi substancjami, które mają potencjał, by stać się lekami stosowanymi w terapii depresji. Powszechną praktyką jest leczenie łączone, kiedy pacjenci i pacjentki biorą dwa lub trzy różne substancje, których działanie się uzupełnia i daje najlepszy efekt terapeutyczny.

Farmakoterapię zaczyna się od małych dawek, stopniowo je zwiększając, aż do osiągnięcia dawki terapeutycznej. Zdarza się, że leki nie przynoszą zamierzonego rezultatu w postaci poprawy samopoczucia osoby cierpiącej na depresję. W takich sytuacjach lekarze psychiatrzy mogą podjąć decyzję o zwiększeniu dawki, zmianie leku, albo dodaniu kolejnej substancji, która może wzmocnić efekt terapeutyczny.

Leki w terapii depresji: 

  • grupa SSRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny): utrzymują optymalny poziom serotoniny w mózgu,
  • grupa SNRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny): utrzymują optymalny poziom serotoniny i noradrenaliny, stosowane także w  zaburzeniach lękowych,
  • grupa TLPD (trójcykliczne leki przeciwdepresyjne): grupa 20 związków o różnym profilu farmakologicznym, które są tak zwaną “starą generacją antydepresantów”, jednak mogą być zalecane w leczeniu ciężkiej postaci depresji, nerwobólach i zaburzeniach kompulsywnych,
  • grupa NaSSA np. Mirtazapina: stosowana w nawracającej depresji
  • bupropion (wybiórczy wychwyt dopaminy i noradrenaliny).

Psychoterapia w depresji

Psychoterapia w depresji odgrywa kluczową rolę, jako przestrzeń, w której pacjent/pacjentka angażuje się w bezpieczną relację z terapeutą i przy wsparciu ze strony terapeuty:

  • doświadcza emocji i wyraża je w zdrowy dla siebie sposób,
  • pracuje nad nieadekwatnymi i szkodliwymi przekonaniami,
  • uczy się nowych sposobów reagowania na codzienne sytuacje,
  • uczy się nowych sposobów myślenia o przeszłości i przyszłości.

W psychoterapii depresji wykorzystywanych jest wiele metod i podejść terapeutycznych. Najczęściej prowadzi się psychoterapię depresji w nurcie poznawczym, behawioralnym i interpersonalnym, również terapia psychodynamiczna, metody Lowena oraz gestalt zyskują na popularności.

Każda osoba zainteresowana podjęciem psychoterapii może wybrać nie tylko odpowiadającego sobie terapeutę lub terapeutkę, ale też zorientować się, jaka metoda brzmi dla niej najbardziej przekonująco i w takiej metodzie zacząć pracę ze swoją depresją.

W niektórych przypadkach początkiem leczenia depresji może być psychoterapeutyczna  interwencja kryzysowa, której podstawowym celem jest “wyciągnięcie osoby w depresji na powierzchnię”  na tyle, żeby była ona w stanie podjąć decyzję i zobowiązanie dotyczące długoterminowej psychoterapii i farmakoterapii.

CBD i THC a depresja

Układ endokannabinoidowy, fito kannabinoidy konopne, depresja

Kannabinoidy, łącząc się z receptorami układu endokannabinoidowego, za jego pośrednictwem regulują między innymi wydzielanie neuroprzekaźników, które z kolei mają wpływ na nastrój i ogólne samopoczucie.

Przeprowadzone w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku badania wykazują, że u pacjentów i pacjentek doświadczających depresji częstym zjawiskiem jest deficyt endokannabinoidów, które niewystarczająco stymulują układ endokannabinoidowy. W związku z tym, może on być celem leczenia – jeśli wyreguluje się funkcjonowanie ECS, za jego pośrednictwem możliwa jest stymulacja wydzielania neuroprzekaźników biorących udział w regulacji nastroju.

W przedklinicznych badaniach zaobserwowano, że facylitacja procesów związanych z neurotransmisją, które mogą być uruchamiane przez układ endokannabinoidowy, prowadzi do przeciwdepresyjnych i przeciwlękowych efektów. Mechanizm działania jest podobny, co w przypadku klasycznych leków antydepresyjnych: wzmocnienie sygnalizacji układu endokannabinoidowego może zwiększać wydzielanie serotoniny i noradrenaliny.

Medyczna marihuana a depresja – badanie na szczurach

Podobną zależność między niewystarczającym działaniem układu endokannabinoidowego, a depresją zaobserwowano w przeprowadzonym z 2015 roku badaniu na szczurach – poziom endokannabinoidów u zwierząt narażonych na stres był znacząco niższy, niż u grupy kontrolnej, która nie doświadczała znacznego stresu.

Endokannabinoidy, których “brakuje” u osób doświadczających depresji, aktywują te same receptory układu ESC, co kannabinoidy konopne, w związku z tym CBD i THC mają szansę regulować nastrój w ich zastępstwie.

CBD a depresja – badania z udziałem pacjentów

Wyniki badań kwestionariuszowych z udziałem pacjentów i pacjentek doświadczających depresji i będących w trakcie terapii medyczną marihuaną pokazują, że pacjenci/tki obserwowali/ły  u siebie mniejsze natężenie objawów bezpośrednio po zażyciu fito kannabinoidów. Co ciekawe, efekt antystresowy i przeciwlękowy był częściej obserwowany przez kobiety, niż przez mężczyzn.

W tym samym raporcie z badań naukowcy zwracają uwagę na zaobserwowaną przez siebie większą zależność między redukcją objawów depresji, a stężeniem CBD: susz medycznej marihuany o niższym stężeniu THC i wyższym stężeniu CBD był, zdaniem pacjentów i pacjentek, skuteczniejszą substancją antydepresyjną.

Jednak badacze nie zauważyli długoterminowego efektu poprawy, widocznego kiedy osoby w trakcie terapii nie znajdowały się pod wpływem medycznej marihuany. Podobne wnioski można znaleźć w raportach z innych badań.

Naukowcy wskazują na potrzebę przeprowadzenia dalszych, kontrolowanych badań nad wpływem medycznej marihuany na pacjentów/tki doświadczających depresji. Ich celem jest dalsze poszukiwanie sposobów na osiągnięcie długofalowych efektów terapeutycznych w terapii konopnej.

Chyba mam depresję - czy wystarczy, że będę brać olejek CBD i mi przejdzie?

Zdecydowanie i kategorycznie – nie.

Jeśli podejrzewasz u siebie depresję, skontaktuj się z poradnią zdrowia psychicznego, umów wizytę u psychiatry lub konsultację psychologiczną.

Skonsultuj ze specjalistami swoje obawy i podejrzenia. CBD może być wsparciem psychoterapii. Możesz skonsultować się z lekarzem psychiatrą otwartym na terapię konopną, który zaleci stosowanie medycznej marihuany lub CBD w określonej formie, dawkach i stężeniu.

Numery telefonów zaufania dla osób w depresji znajdziesz tutaj

Olejek od Konopnej Ferajny:

Przewiń do góry