Ferajna » Lęk » CBD i THC w terapii zaburzeń lękowych

CBD i THC w terapii zaburzeń lękowych

CBD i THC w terapii zaburzeń lękowych

Strach, lęk, stres - kiedy możemy mówić o zaburzeniach lękowych?

Konopie i ekstrakty konopne stają się coraz popularniejszą i coraz lepiej przebadaną grupą substancji stosowaną w terapii zaburzeń lękowych. W internecie łatwo jest znaleźć sprzeczne komunikaty na temat medycznej marihuany i lęku – niektórzy twierdzą, że konopie powodują stany lękowe, a nie je leczą. 

Nie jest to takie proste, z tego powodu warto dowiedzieć się co psychiatrzy rozumieją przez termin “zaburzenia lękowe” i przyjrzeć się badaniom naukowym, w których badano wpływ fito kannabinoidów konopnych na stan pacjentów i pacjentek doświadczających takich zaburzeń.

Strach a lęk

Strach jest naturalną emocją, która występuje u ludzi i innych ssaków po to, aby informować ich o realnym zagrożeniu. Jest adekwatną reakcją emocjonalną na niebezpieczny czynnik znajdujący się w naszym otoczeniu, dzięki niemu oceniamy sytuację i odpowiednio reagujemy – ucieczką lub walką. 

Lęk, w odróżnieniu od strachu, pojawia się w odpowiedzi na czynniki, które nie stanowią dla nas realnego zagrożenia i jest ze swojej natury irracjonalny.

Stres

Z psychofizjologicznego punktu widzenia, stres jest rozumiany jako konieczność zmierzenia się z wymaganiami stawianymi przez warunki środowiskowe lub zmiany w środowisku wewnętrznym organizmu, rozumianymi jako zaburzenie homeostazy (równowagi organizmu).

Pociąga za sobą aktywację układów neuronalnych i neurohormonalnych. Za najważniejsze fizjologiczne “składniki” stresu uważa się pobudzenie wydzielania neuroprzekaźników, takich jak noradrenalina (nadnercza), dopamina (ośrodkowy układ nerwowy), adrenalina (nadnercza) oraz hormonu kortyzolu (nadnercza). 

Receptory układu endokannabinoidowego są bezpośrednio lub pośrednio związane z procesami zachodzącymi w układzie dokrewnym, który odpowiedzialny jest za wydzielanie hormonów.

Funkcjonowanie społeczne w nowoczesnym społeczeństwie codziennie rodzi powodujące stres wyzwania, na przykład trudność w sprostaniu wygórowanym wymaganiom, zaburzone stosunki społeczne, niepewność sytuacji bytowo-materialnej i rodzinnej. Odbicie hierachizujących mechanizmów społecznych widać doskonale na rynku pracy. Dodatkowe obciążenie w postaci pandemii koronawirusa odbiło się na tym obszarze, stwarzając nowe stresogenne sytuacje.

Stres a zaburzenia lękowe

Stres socjalny, zdaniem naukowców, odpowiada za większość chorób i dolegliwości (również psychicznych), których źródła współczesna medycyna upatruje w nadmiernym obciążeniu organizmu.

Niektóre dolegliwości spowodowane stresem:

  • obniżenie nastroju

  • depresja

  • zaburzenia lękowe

  • obniżenie odporności (złożony mechanizm negatywnego działania nadmiaru hormonów związanych ze stresem na układ immunologiczny)

  • choroby serca

  • dolegliwości ze strony układu pokarmowego

  • ból

  • autoagresja

Zaburzenia lękowe

Nasilenie lęku do postaci uporczywych, przeciągających się w czasie stanów, które nie są adekwatne do zewnętrznych okoliczności, z dodatkowymi objawami depresji i objawami somatycznymi nazywamy zaburzeniami lękowymi.

W zaawansowanym stadium, zaburzenia lękowe uniemożliwiają doświadczającej ich osobie funkcjonowanie. Zaburzenia lękowe nie są monolitem, istnieje wiele płaszczyzn, na których pacjenci i pacjentki doświadczają lęku. Stąd też wyróżnia się kilka rodzajów zaburzeń lękowych:

  • GAD (Generalized Anxiety Disorder) – Uogólnione zaburzenia lękowe.

Objawiają się przede wszystkim ogólnym poczuciem napięcia i niepokoju, które towarzyszy doświadczającej GAD osobie niemal przez cały czas. Osoby doświadczające uogólnionych zaburzeń lękowych doświadczają zwykle dolegliwości psychosomatycznych, takich jak: kołatanie serca, bóle mięśni, bóle brzucha, pocenie się, uczucie dławienia się. Objawy somatyczne – objawy z ciała – towarzyszące GAD mają źródło w psychice, ale są jak najbardziej “realne” – są możliwe do zaobserwowania na zewnątrz.

  • Fobia Społeczna – rozumiana szerzej niż potoczna niechęć do ludzi.

Lęk w fobii społecznej jest związany z obawą przed oceną innych, upokorzeniem, krytyką. Osoby dotknięte tym rodzajem zaburzenia boją się społecznych interakcji, wystąpień przed większą grupą ludzi, czasem nawet przebywania w większej grupie, w której wiele osób jednocześnie może skierować na nie wzrok. Kiedy osoby doświadczające fobii społecznej znajdują się w takiej sytuacji, doświadczają silnych, negatywnych emocji i objawów psychosomatycznych przypominających atak paniki.

  • OCD – Zaburzenia kompulsywno- obsesyjne.

Osoby doświadczające obsesyjno-kompulsywnych zaburzeń lękowych najczęściej starają się pokonać lęk przed konkretnym irracjonalnym zagrożeniem poprzez wykonywanie wielokrotnie tej samej czynności. Najlepiej rozpoznawanym objawem jest ciągłe mycie rąk, które może być wyrazem lęku przed zarazkami i chorobą. Zdarzają się także obsesyjne myśli, na przykład o charakterze katastroficznym. Osoba stara się je wyciszyć poprzez wykonywanie określonej czynności.

  • PTSD (Posttraumatic Stress Disorder) – Zespół stresu pourazowego.

PTSD to lęk i inne symptomy występujące po doświadczeniu traumy, skrajnie stresującego wydarzenia, które przekracza zdolności adaptacyjne i emocjonalne danej osoby. PTSD może pojawić się u osób, które doświadczyły: wojny, katastrofy, kataklizmów żywiołowych, uwięzienia, wypadków komunikacyjnych, napaści, gwałtu, tortur, ciężkich doświadczeń po zażyciu substancji psychoaktywnej, choroby itd. Symptomy PTSD to napięcie, lęk, nawracające wspomnienia traumatycznego wydarzenia, uczucie zmęczenia, doświadczanie flashbacków, koszmarów sennych o traumie, unikanie sytuacji kojarzących się z traumą itd.

  • Ataki paniki, Napady paniki.

Atak paniki to nagły napad skrajnie silnego lęku, który pojawia się bez związku z czynnikami zewnętrznymi (zespół lęku napadowego) lub jest inicjowany przez określone bodźce, na przykład trudną sytuacja społeczną w fobii społecznej. Symptomy napadu paniki mogą się różnić w zależności od osoby. Najczęstsze objawy to między innymi: palpitacja serca, duszność, ból w klatce piersiowej, uczucie dławienia, drżenie i drętwienie ciała, nudności, depersonalizacja, zawroty głowy, uderzenia gorąca, pocenie się.

Najczęstsze objawy zaburzeń lękowych

Mimo że rodzajów zaburzeń lękowych jest wiele, można wyróżnić pewne symptomy, które występują w większości z nich. Są to:

  • niepokój

  • irracjonalny lęk

  • napięcie

  • problemy z koncentracją

  • rozdrażnienie

  • smutek, przygnębienie

Zaburzenia lękowe w czasie pandemii Covid-19

W trakcie pandemii Covid-19 poziomy stresu i lęku u osób dotkniętych obostrzeniami i zagrożonych zakażeniem znacząco wzrosły. Według badaczy, stan pandemii jest szczególnym okresem, który doprowadził do znacznego wzrostu odsetka ludzi wykazujących cechy zespołu lęku uogólnionego.

Zgodnie z wynikami badań ankietowych przeprowadzonych przez psychiatrów z Wrocławskiego Uniwersytetu Medycznego, aż 3 na 4 przebadane kwestionariuszem osoby doświadczały nasilonych objawów lękowych. Przy czym 23% badanych uzyskało wynik wskazujący na ciężką postać zaburzeń lękowych. 44% ankietowanych wykazało cechy zespołu lęku uogólnionego.

W okresie 14 dni przed przeprowadzeniem ankiety 86% osób odczuwało podenerwowanie, niepokój i napięcie, a jedna na cztery osoby ankietowane doznawała takiego stanu niemal codziennie. Dodatkowo znaczący odsetek (21%) badanych osób miał trudności w codziennym odprężaniu się. 

Dla porównania, według doniesień epidemiologicznych cechy zespołu lęku uogólnionego wśród Polek i Polaków przed pandemią występują u ok 1% populacji, częściej u kobiet niż u mężczyzn. W trakcie całego życia napady lęku uogólnionego mogą występować u 5–9% populacji.

Według danych IPSOS, średnio 56% osób pracujących na całym świecie doświadczyło zwiększonego niepokoju związanego z bezpieczeństwem pracy (74% w Malezji, 24% w Holandii), stresu związanego ze zmianami w rutynie i organizacji pracy doświadczyło średnio 55% osób pracujących (72% w Peru, 26% w Holandii). 41% osób doświadczyło stresu związanego z dodatkowymi obowiązkami rodzinnymi, jak nieprzerwana opieka nad dziećmi (64% wskazań w RPA do 18% w Holandii).

Leczenie zaburzeń lękowych

Pacjenci i pacjentki doświadczający zaburzeń lękowych zwykle po zgłoszeniu się do psychiatry otrzymują leki jednego z dwóch rodzajów: leki przeznaczone do terapii długotrwałej (np. z grup SSRI, SNRI, SARI, IMAO) lub leki “doraźne” o bardzo szybkim działaniu (benzodiazepiny).

W pierwszym przypadku poprawę obserwuje się dopiero po 2-4 tygodniach stosowania, a w międzyczasie często pojawia się tak zwana reakcja paradoksalna – wzmocnienie objawów lękowych. 

Dobranie odpowiedniego dla danej osoby preparatu i optymalnej dawki bywa czasochłonne i frustrujące, jednak kiedy się to uda, pacjenci i pacjentki są w stanie wyeliminować lub znacznie ograniczyć objawy i powrócić do funkcjonowania na zadowalającym poziomie.

Z kolei benzodiazepiny działają szybko, wygaszają objawy ostrego lęku w przeciągu 15-20 minut od zażycia. Dzięki tej łatwości bywają zapisywane pacjentom i pacjentkom w kryzysie lub w trakcie wchodzenia na leki “długoterminowe” o działaniu przeciwlękowym i antydepresyjnym. Pomagają przetrwać trudny czas, po czym powinny być niezwłocznie odstawione. Mają wysoki potencjał uzależnienia, pacjenci i pacjentki szybko nabierają tolerancji na substancję czynną, w celu uzyskania efektu terapeutycznego trzeba stosować coraz większe dawki, bardzo szybko dochodząc do dawek toksycznych.

Zalecanym przez psychiatrów i psychologów sposobem leczenia zaburzeń lękowych jest psychoterapia grupowa i/lub indywidualna, w trakcie której pracuje się między innymi nad zmianą przekonań na temat swojego funkcjonowania w świecie i reakcji na bodźce wywołujące lęk.

Zaburzenia lękowe a fito kannabinoidy konopne

Rosnąca popularność ekstraktów konopnych zawierających CBD i CBG oraz leczenia zaburzeń psychicznych medyczną marihuaną zbiega się w czasie z coraz liczniejszymi opracowaniami naukowymi wpływu fito kannabinoidów konopnych na pacjentów i pacjentki doświadczających min. zaburzeń lękowych. Internet zasypany jest także opiniami osób, które uważają, że marihuana i oleje zawierające CBD i THC przyczyniają się do pojawiania się stanów lękowych.

Szczegółową odpowiedź na pytanie “Czy cannabis powoduje stany lękowe?” można przeczytać lub przesłuchać tutaj w języku angielskim.

Warto przyjrzeć się badaniom naukowym, które zostały przeprowadzone, aby sprawdzić wpływ THC i CBD na stan zdrowia pacjentów i pacjentek przejawiających zaburzenia lękowe.

Najogólniej mówiąc, lęk pojawia się, kiedy organizm człowieka traci homeostazę. Fito kannabinoidy konopne regulują działanie układu endokannabinoidowego (ESC), który odpowiada właśnie za homeostazę organizmu.

THC a zaburzenia lękowe

Tetrahydrokannabinol stymuluje receptory układu endokannabinoidowego CBD1 i CBD2, między innymi do tego, by regulowały nastrój. Jeśli THC jest zastosowane w odpowiednich dawkach i w odpowiednim reżimie terapeutycznym, ma dużą szansę:

  • pozytywnie wpłynąć na nastrój pacjenta/ki doświadczającego zaburzeń lękowych,

  • zatrzymać nawracające, obsesyjne myśli,

  • ułatwić zasypianie,

  • ułatwić relaks

  • pomóc osobom z PTSD odsuwać od siebie wspomnienia o traumie.

Leki antydepresyjne i przeciwlękowe z grup SSRI i SNRI działają na rzecz utrzymania optymalnego poziomu serotoniny w organizmie. Medyczna marihuana zawierająca THC nie ma bezpośredniego wpływu na wydzielanie i zatrzymywanie serotoniny, jednak ma wpływ na poziom endokannabinoidu znanego jako Anandamid (AEA). AEA reaguje z THC i wywołuje efekt uspokajający i łagodzący lęk, dzięki czemu zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia ataku paniki czy innej silnej reakcji lękowej.

Badania na zwierzętach, badania komórkowe oraz badania kwestionariuszowe przeprowadzone wśród pacjentów i pacjentek stosujących medyczną marihuanę dowodzą, że ma ona efekt uspokajający. Pacjenci/tki raportowali, że ich poziom lęku był mniejszy i łatwiej im było go opanować.

CBD a zaburzenia lękowe

CBD oddziałuje na około 60 różnych receptorów oraz ma wpływ na neurotransmisję i ścieżki enzymatyczne. Wpływa na ścieżkę adenozyny oraz serotoniny, działając podobnie do inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny – pomaga utrzymać optymalny poziom serotoniny w organizmie. Podobne działanie CBD zostało zaobserwowane w przypadku dopaminy i GABA.

Dane zebrane w innym badaniu wskazują, że osoby doświadczające fobii społecznej, leczące się wysokimi dawkami CBD zaobserwowały niższy poziom lęku i dyskomfortu oraz większe zdolności poznawcze w symulacji publicznego wystąpienia.

W przypadku medycznej marihuany możemy mówić o korzystnym działaniu całego spektrum fito kannabinoidów, czyli między innymi THC i CBD, na pacjentów i pacjentki przejawiających zaburzenia lękowe. Badanie opublikowane w Journal of Affective Disorders wykazuje, że medyczna marihuana redukuje symptomy u pacjentów z OCD (zaburzeniem kompulsywno-obsesyjnym).

Badacze przeanalizowali ankiety wypełnione przez 87 osób doświadczających OCD, w których znajdowały się pytania dotyczące natręctw, obsesyjnych myśli i poziomu lęku. Pacjenci i pacjentki prowadzili dzienniki samopoczucia przez 31 miesięcy, uwzględniając w nich w jakim odstępie czasu od waporyzacji medyczną marihuaną dokonali “pomiaru” swoich emocji i zachowań.

Na Washington State University przeprowadzono podobne badania, w których pacjenci i pacjentki doświadczający zaburzeń lękowych prowadzili dzienniki emocji i kompulsywnych zachowań. 60% osób zaobserwowało zmniejszenie natężenia kompulsji w trakcie terapii medyczną marihuaną, 49% miało mniej obsesyjnych myśli, natomiast 52% zaobserwowało spadek poziomu lęku.

CBD i THC może być efektywnie stosowane w celu ograniczenia objawów zaburzeń lękowych, takich jak:

  • bezsenność,

  • poczucie ciągłego zmęczenia,

  • problemy z koncentracją.

Dawkowanie CBD na zaburzenia lękowe

Dawkę i sposób podania fito kannabinoidów konopnych w terapii zaburzeń lękowych najlepiej jest skonsultować z lekarzem psychiatrą lub ekspertem konopnym, jeśli chodzi o suplementację samego CBD. W literaturze opisane są różne warianty podawania i dawkowania suplementów konopnych, prześledzenie badań skierowanych na ustalenie dawek terapeutycznych może stanowić cenną wskazówkę dla osób, które chciałyby zacząć suplementację.

Olejek od Konopnej Ferajny:

Źródła:

Molekularne podstawy zaburzeń psychicznych wywołanych stresem, dostęp 24.08.2021: http://31.186.81.235:8080/api/files/view/2230.pdf

Psychomedic, Nerwica, czyli co? Zaburzenia lękowe i ich rodzaje, dostęp 24.08.2021: https://psychomedic.pl/nerwica-czyli-co-zaburzenia-lekowe-i-ich-rodzaje/

Psychiatr. Pol. ONLINE FIRST Nr 188: 1–13, dostęp 24.08.2021: http://www.psychiatriapolska.pl/uploads/onlinefirst/Babicki_PsychiatrPolOnlineFirstNr188.pdf

Praca w czasach pandemii to często lęk, stres i samotność, dostpęp 24.08.2021: https://www.ipsos.com/pl-pl/praca_w_pandemii

DOZ.pl, Czym są antydepresanty i kiedy je stosować?, dostęp 25.08.2021: https://www.doz.pl/czytelnia/a14872-Czym_sa_antydepresanty_i_kiedy_je_stosowac

Nowa Farmacja, Jakie leki na nerwicę są w stanie pomóc?, dostęp 24.08.2021: https://www.nowafarmacja.pl/blog/jakie-leki-na-nerwice-sa-w-stanie-pomoc

1Warszawskie Centrum Psychologiczne, Grupa „Terapia Lęku”, dostęp 25.08.2021: http://centrumpsychologiczne.waw.pl/grupy/grupa-terapia-leku/

Braz J Psychiatry, Cannabidiol, a Cannabis sativa constituent, as an anxiolytic drug, dostęp 25.08 2021: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22729452/

Marijuana Doctors, Panic Disorder, dostęp 26.08.2021: https://honahlee.com.au/articles/marijuana-for-anxiety/#cannabis

Neuropsychopharmacology, Cannabidiol Reduces the Anxiety Induced by Simulated Public Speaking in Treatment-Naïve Social Phobia Patients, dostęp 26.08.2021:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3079847/

Study: Cannabis May Help Patients with OCD Symptoms, dostęp 25.08.2021: https://www.ganjapreneur.com/study-cannabis-may-help-patients-with-ocd-symptoms/

Przewiń do góry